📌İnternet&Otogar Bilet Açmazı !

PEKİ AMA NEDEN !

İnternetten alınan biletler ile alakalı olarak, yolcuların bilmesi gereken önemli detaylar vardır. İnternet bilet alımlarında (enuygun, biletall, obilet vs) gibi çok sıklıkla yapılan hatalardan birini sizlerle paylaşma gereği duyuyoruz.

Öncelikle sürecin nasıl işlediği ve süreç içerisinde sistemin olumsuz etkilenmesine sebep olan yolcu yanılgılarını ortaya koyarak, doğru şekilde nasıl hareket edilmesi gerektiğini belirteceğiz.

İlk olarak bilmemiz gereken, internette bilet satan web sayfaları, şehirler arası yolcu otobüs firmalarının bizzat kendi firmalarına bağlı olduğunu düşünmek doğru değildir. Otogar Yazıhaneleri de bizzat firmanın doğrudan yetkilisi değildir. İnternet bilet satış sayfaları, bilet satış koordinasyonu hakkına sahiptir. Otogar Yazıhaneleri, yolcuların otobüse binmesini organize etme ve aynı zaman da ek olarak bilet satış haklarına sahiptir.

İnternette bilet satan sayfalar (enuygun, biletall, turna, obilet vb.) birer markettir. Yani internet üzerinden bilet satan bir market. Örneğin obilet uçak yolculuğu için satış yetkisine sahip ama THY obilete ait bir şirket değildir. Tıpkı bunun gibi, Kamil Koç otobüs firması için bilet satan obilet, Kamil Koç firmasının sahibi değildir.! Firma yetkileri tamamen firmanın çağrı merkeziyle iletişim kurulup ulaşılabilecek bir alandır.

Bilinmesi gereken web sayfalarının birer market olduğu ve ürün olarak bilet sattıklarıdır. Tıpkı hayatımızda büyük ölçüde yer alan üç harfli marketlerin isimlerinin market olması ama sattıkları markaların farklı firmalara ait ürünler olması gibi düşünmek mümkün.

Örnek olarak üç harfli marketleri A-B-C firması olarak ayıralım. Satın alınan ürün de asitli bir içecek olsun. Herkes çok iyi bilir ki, A-B-C marketleri neredeyse hemen hemen çoğu üründe benzer markalara ait ürünlerin satışını yapmaktadır. Asitli ürünler, şarküteri ve çeşitli et ürünlerinde olduğu gibi. Burada dikkat etmemiz gereken husus, A marketten aldığınız bir asitli ürünü, B markette değişim veya iade yapamayacak olmamızdır.

C marketten aldığımız bir yoğurdu nasıl ki A markette aynı marka yoğurt satılıyor diye iade veya değişime götüremiyorsak, Obilet, Biletall, Enuygun vb. gibi internet sitelerinden alınan yolcu biletleri için, otogar yazıhanelerinde işlem yapan görevliler, değişim, iade veya bilet üzerinde herhangi bir işlem yapma yetkileri yoktur. O sebeple internetten alınan biletler için, hangi firma ile yolculuk yapacaksanız, biletini aldığınız firmaya ait otogar yazıhanelerini telefonla aramak boşa zaman kaybı olacaktır. Veya işlem yapıldığında, her hangi bir olumsuzluk durumunda sonuçları olacaktır.

Çünkü, tıpkı market örneğinde olduğu gibi, A marketten almış olduğunuz ürünü (bileti) B markette değişime veya iadeye götüremeyeceğiniz gibi, internetten almış olduğunuz bileti de yazıhanelerde herhangi bir işleme tabi tutamazsınız.

İnternet üzerinden bilet satan sayfalar A-B-C marketleri olduğunu düşünecek olursak, otogar yazıhaneleri de küçük ölçekli D market olarak değerlendirmek mümkün.

Bu bilgilendirmeyi yaptıktan sonra asıl bilgilendirici noktaya gelebiliriz. Yolcuların internet marketlerden satın almış oldukları biletler hakkında, otogar yazıhanelerinde bilet satın almış olduğu firma yetkilisini arayıp değişiklik işlemleri yapmayı istediğinde olası ne tür sonuçlar doğuracağının bilgisini vermemiz gerekiyor.

X firma otobüs firmasının biletini satın alan yolcu, herhangi bir değişiklik veya bilet işlemi için ilk yapması gereken, bileti satın almış olduğu internet sitesi ile iletişime geçmesi gerekmektedir. Son 6 saat kalana kadar her türlü değişiklik, bilet satın almış olduğu internet sitesi (market) de yapılmaktadır. Doğrudan yazıhaneden satın alınmışsa, işte o zaman yazıhane ile iletişime geçebilinir. Ama yazıhanelerden alınmayan biletler ile alakalı olarak tek seçenek, biletin satın alınmış olduğu internet sitesi müşteri temsilcine ulaşmak olacaktır.

Bilet satış sistemleri ortak olsa da, biletler ile alakalı değişiklik yetkileri A-B-C-D market konumlarına göre değişkenlik göstermektedir. Örneğin internet bileti satan marketler (web sayfaları – obilet, enuygun, biletall vb.) şirketler, satmış oldukları biletler ile alakalı her türlü değişiklik yetkisine sahiptir. Aynı firmaya ait otobüs bileti satan yazıhaneler (küçük market), internetten satılan biletler ile alakalı olarak kısmi değişiklik yapma haklarına sahiptir. Bu kısmi yetkilendirme, internetten satılan web sayfalarının sattıkları biletler ile alakalı olarak değişiklik yapma hakkını taşıdığı anlamına da gelmemektedir.

Peki yazıhaneler, internetten alınan biletler ile alakalı değişiklik yapacak olursa, ne gibi sonuçlar ile karşılaşabilir?

Öncelikle internet sitelerinde bilet satan marketingler, çağrı merkezi hizmeti vermektedirler. Bu hizmetin her saniyesi sesli kayıt sistemi ile, güvenlik gerekçesiyle kayıt altına alınmaktadır. Yani beyan edilen her şey sistemin kayıt sisteminde mevcuttur. Yani yolcu yaptığı değişiklik hakkında sonradan fikir değiştirmesi söz konusu olursa, sesli kayıt sistemi görüşmeyi dinleyerek ortaya çıkaracaktır. Oysa yazıhanelerde böyle bir sistem yoktur. Yani internetten bilet alan yolcular, yazıhaneleri arayıp herhangi bir değişiklik yapmak istediklerini ilettiklerinde, yazıhane görevlisi bunu yapamaz. Çünkü herhangi bir sesli kayıt sistemiyle görüşmeler kayıt altına alınmamaktadır. Bunu bizzat yaşamış ve sorumluluğu da yolcu tarafından üzerine bırakılmış biri olarak çok rahat bir şekilde tecrübe ederek yazıyorum.

Yapılan değişiklik yolcu tarafından tarafıma iletildiği halde, inisiyatif kullanıp yolcunun isteğini yerine getirdim. Fakat aynı yolcu sonradan ben böyle bir istekte bulunmadım diyerek, görüşme kaydı da olmadığı için bilet masraflarını bana ödettiğinden dolayı, konuya gayet hakim durumdayım.

Olası senaryolardan bir diğeri, internetten bilet alan yolcuların, güzergah üzerinde bir yerden otobüse binmeyi isteyip, bunun için yolcu yazıhaneleri arayıp lokasyon bilgisiyle otobüsün kendisini o lokasyondan almasını talep etmeleri çok fazla yaşanan bir durum. Bu yasal değil. Yasal olsaydı zaten bunu internetten bilet alırken belirtme hakları olurdu. Ama yolcular konudan habersiz gibi davranmayı benimseyip, yazıhaneleri arayıp, ürün ile marketleri birbirine karıştırıp, “Siz de aynı firmasınız ve ben yoldan binmek istiyorum” gibi ısrarcı olmakta. Bu tür durumlar da yaşanan problem, yine görüşmelerin kayıt altına alınamıyor olmasıdır.

Yolcu belirttiği lokasyona geç gelebiliyor ve otobüs gitmiş oluyor. Sorunu bize yansıtıp, hatalı bizi görüyor. Çünkü bilet ücretinin yanması söz konusu oluyor.

Yolun diğer tarafında durduğu için, otobüs şoförünün görüş alanında olmamasından sebep otobüsü kaçıran ama “otobüs beni almadı” diye bizi suçlayan yolcuyu hatırladım. Israrla güzergahın hangi tarafında olması gerektiğini belirtmeme ve yardımcı noktalar, tabelalar ile izah etmeme rağmen, yolun karşı tarafında durakta oturarak, otobüsün gelmesi ve uygun bir boş noktaya yanaşıp 30 saniye kadar beklemesi ve görsel olarak kimsenin tespit edilememesinden sebep otobüsün hareket ederek uzaklaşması sonucu otobüsü kaçıran yolcu, beni arayıp otobüse el salladığını ama beni almadan gaza basıp gittiğini söylediğine şahit oldum.

Yolcunun alınması için inisiyatif kullanıp durumu koordine eden kişi olarak, hemen otobüs şoförünü aradım ve neden böyle yaptıklarını sert bir üslupla sordum. İnanın ne şoför ne de muavinin konudan bile tam olarak haberleri yoktu. Ne olduğunu bile anlamamışlardı. Yolcuyu otobüse yetiştirme telaşıyla telefonu kapattım ve yolcu otobüse otogara gelerek yetişmiş oldu. Muavin ve şoförle tekrar diyaloğa girdim ve neden böyle yaptıklarını sordum. Sorduğuma pişman oldum.

( Moral ve Motivasyonu BOZULAN Şoförün Ne İle Karşı Karşıya Olduğunu Anlamak İçin Bu Yazımızı da Okumanızı Tavsiye Ederim. Direksiyon Başındaki Hayat: Peron Tartışmaları ve Şoförün Çalınan Motivasyonu )

“Biz söylediğin lokasyona geldik, sağa çektik, 30 saniye kadar kimseyi göremeyince, her halde yolcu gelmedi diyerek yolumuza devam ettik” dediler. Sonuç olarak otobüsü bekleyen başka yolcular da var.

Yolcunun yalan söylediğini anlamıştım. Karşı güzergahta otobüs durağının koltuğunda oturuyor, sayın yolcumuz. Israrla ışıklar da kalmasını, otobüsün gelmek üzere olduğunu ve otobüse el kaldırmasını söylememe rağmen, sonra otobüs ışıklara geldiğinde kırmızı ışığa takılmıyor. Hemen ileride uygun bir yerde duruyor ve 30 saniye sonra kimseyi göremeyince hareketine devam ediyor. Yolcu ise muhtemelen otobüsün ışıkları geçtiğini ve kendisinin mevcut haliyle otobüsün dikkatini çekemeyecek kadar bir mesafe geride kaldığını, o sebeple de otobüsün yola devam ettiğini anlamış olduk. En önemli nokta ise yolcu geldiğinde hiç kendisini savunmamıştı.

Diğer benzer sorunlar, belirttiği lokasyon hatalı oluyor. Çünkü aslında bir kavşak geride bekliyor olabiliyor. Tabi otobüs geri dönmeyeceği için hatanın bizde olduğunu söyleyerek bilet ücretinin karşılanmasını isteyebiliyor.

Tereddüt ettirilen durumlar ise, yazıhaneyi arayarak lokasyon bilgisi verip, otobüs saatinin yaklaşmasına yakın bir saatte, otogara yakın bir noktaya herhangi bir sebepten gelmiş olmasından ötürü, otogara yetişmeye çalışıp ama otobüse yetişemediğinde, yine yazıhaneyi ve görevlisini suçlayabiliyor. “Hayır, ben böyle bir bilgilendirme yapmadım, yoksa neden otogara geleyim?” gibi, neler yaşadığından, hangi sebep-sonuç ilişkisiyle bu noktaya geldiğinden habersiz görevlilere ithamlar da bulunabiliyor.

İşte tüm bunların cevabını görüşme kayıtları olmadığı için ortaya koyamıyorsunuz. Çünkü yolcu ısrarcı ve hatanın kendisinde olmadığında ısrar etmeye devam edebiliyor. Ama bilerek veya bilmeyerek, çoğunlukla bilerek ve kasıtlı şekilde otobüs bilet ücretinin yanmaması için inatla hatanın görevlide olduğun hususunda ısrarcı olmaya devam edebiliyor.

O sebeple bilinmesi elzem olan en önemli konu açık ve nettir: İnternetten alınan biletler için, herhangi bir değişiklik yapmak istenildiğinde, biletin satın alındığı web sayfası (market) temsilciliği aranmalıdır. Yazıhaneler bu tür konularda yardımcı olamaz.

Merak ettiğiniz konular da veya detay merak ettiğiniz hususlar da bizlere yorum yaparak yazabilirsiniz. Sizlerin merak ettiği veya başınızdan geçen olayların yolculuk sisteminde ne tür karşılığı olduğunu konu edinen yazılar yazmaya devam edeceğiz.

Teşekkür ederiz.